Lễ hội tuyết Sapporo có đáng đi không? Tỷ lệ ý kiến thất vọng của du khách nước ngoài cao hơn gấp đôi người Nhật (23% và 9%)

Cứ đến tháng Hai, công viên Odori ở trung tâm Sapporo lại kín những tượng tuyết và tượng băng. Ảnh chụp lễ hội lan truyền rất rộng, và nhiều người đã xem những bức ảnh ấy từ lâu trước khi đặt vé máy bay. Chúng tôi thu thập 60 ý kiến của du khách nước ngoài và 92 ý kiến của du khách Nhật, tất cả đều là của người đã đến tận nơi, rồi chia theo việc chuyến đi có đáng với từng người hay không. Ở cả hai nhóm, phần lớn người viết đều vui vì đã đi. Ý kiến thất vọng chiếm 14 trong 60 ý kiến của du khách nước ngoài (23%), còn trong 92 ý kiến của người Nhật thì chỉ có 8 (9%). Phần lớn khoảng chênh lệch này không nằm ở các bức tượng mà ở chính chuyến đi: vé máy bay, khách sạn và quãng đường xa ra tận Hokkaido.

Có đáng đi không? Du khách nói gì

Trước hết là ý kiến của những du khách nước ngoài đã từng đến lễ hội. Cảm nhận của họ chia ra như sau.

Những ý kiến ấm áp nhất đến từ những người ra tận Hokkaido chỉ vì lễ hội, và họ không hối tiếc. Một du khách viết trên TripAdvisor: “Chúng tôi đến Hokkaido là vì lễ hội, và đã không phải thất vọng.” Một người khác đi từ Florida sang Nhật để gặp một người bạn đến từ Hawaii, mục đích là được ngắm tuyết ở một lễ hội tuyết. Bài đánh giá của người ấy chỉ gồm mấy câu: “Nơi chốn đẹp. Đất nước đẹp. Con người đẹp.”

Trong 14 ý kiến thất vọng, có 5 ý kiến chẳng nhắc gì đến tượng tuyết; điều người viết cân nhắc là chuyến đi có đáng công hay không. Trong một chủ đề trên Reddit hỏi lễ hội có đáng đi không, một người trả lời: “Chắc chắn là không, nếu đó là lý do duy nhất hay lý do chính để bạn ra Hokkaido.” Một người từng sống ở Sapporo cũng bình luận trên Reddit: “Theo kinh nghiệm của tôi, đây 100% không phải là lễ hội đáng để bỏ ra những khoản chi rất lớn.”

Ba ý kiến khác nói về khoảng cách giữa lời tung hô và thực tế. Một người trên Reddit đã đi lễ hội năm ấy thấy rằng “không hẳn được như mọi lời tung hô, và với tôi thì hơi nặng tính thương mại”. Một người khác, gốc ở Winnipeg (Canada), so lễ hội với một lễ hội mùa đông ở quê nhà, và thấy khác biệt “chỉ là kawaii hơn” (kawaii trong tiếng Nhật nghĩa là dễ thương).

Thêm 3 ý kiến nữa là các trả lời trên một diễn đàn du lịch của Đài Loan, nói về chi phí và cảnh đông đúc trong tuần lễ hội. Một người kể đã đặt được chỗ ở giá rẻ trong những ngày lễ hội, nhưng “chỗ ở đó đến bữa sáng cũng không ăn tử tế được, hành lý nhét kín sảnh, lại thêm người đông nghịt”.

Chỉ có 1 ý kiến nói về chính các bức tượng. Người viết trên TripAdvisor cho rằng “tay nghề điêu khắc đã bị thay bằng trình chiếu projection mapping kỹ thuật số”, nhưng lại khen khu Susukino nằm riêng: “Còn tượng băng ở bên Susukino thì thật ngoạn mục.” Ở 2 ý kiến còn lại, một người thấy đồ ăn chỉ tạm được, không có gì đặc biệt, người kia thấy quá đông và không có nhiều tượng lớn như mong đợi.

Du khách Nhật viết gì về cùng lễ hội này

Du khách Nhật cũng đến chính công viên ấy và tự viết đánh giá trên các trang đánh giá du lịch, một trang hỏi đáp công khai và một blog cá nhân. Có 92 ý kiến như vậy, và đây là cách chúng chia ra.

Trong 8 ý kiến thất vọng, có 2 ý kiến gặp đúng khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế mà phía du khách nước ngoài đã nói tới. Một người viết trên 4travel có hình dung ban đầu từ bản tin truyền hình: “Xem tin tức trên tivi, cứ tưởng sẽ có thật nhiều tượng tuyết lớn, hóa ra cũng không hẳn vậy.” Theo người viết, “tượng lớn chỉ khoảng 4 cái. Còn lại toàn là tượng tuyết nhỏ của người dân.”

Người kia cũng viết trên 4travel. Dù vốn sợ lạnh, người viết vẫn muốn một lần trong đời được đến đây, và kể lại: “Chắc tôi đã kỳ vọng hơi quá. Cứ nghĩ sẽ có rất nhiều tượng tuyết lớn, nhưng phần chính chỉ là 4 đến 5 tượng lớn, còn lại là tượng do người dân làm.”

Hai ý kiến khác thấy đi một lần là đủ. Một trong hai là bài đánh giá trên 4travel đặt tiêu đề đúng như thế, kể rằng có khoảng 5 tượng lớn, còn lại là rất nhiều tượng cỡ nhỏ và cỡ vừa.

Ý kiến còn lại đến từ một blog cá nhân. Từ rất lâu, người viết đã xem lễ hội khi trọ ở Sapporo trong một chuyến đi trượt tuyết, nhưng không thấy đủ hấp dẫn để muốn quay lại. Khách sạn và vé máy bay trong tuần lễ hội lại rất đắt, nên từ đó người viết không trở lại vì lễ hội nữa. Giờ đây người viết đã chuyển đến sống ở Hokkaido: “Bản thân tôi cũng không hứng thú lắm, mà người địa phương có vẻ cũng chẳng quan tâm chút nào.” Dù vậy, khi một người trong gia đình có việc ở Sapporo, người viết vẫn đi theo và thử đi bộ hết khu hội từ đầu này đến đầu kia. Kết luận trên blog là: “Không cần cất công đi riêng, nhưng nhân tiện có mặt thì ghé xem cũng được.”

Có 1 ý kiến gần như trùng với lời phàn nàn về projection mapping của vị khách nước ngoài đã nhắc ở phần trước. Người viết trên 4travel này quay lại sau khoảng 15 năm, thấy quy mô nhỏ đi, các tác phẩm giống phù điêu hơn là tượng, và hơi thất vọng. Projection mapping thì ở khắp nơi, đến mức khó biết đâu mới là phần chính.

Ba ý kiến cuối cùng, mỗi người một lý do. Một người đến vào ngày cuối nên có tượng đã vỡ hoặc méo mó. Một người thấy lễ hội nặng tính thương mại hơn mình tưởng. Người thứ ba có lời phê bình mạnh nhất trong 8 ý kiến: lễ hội sa sút vì Phương diện quân phía Bắc của Lực lượng Phòng vệ cắt giảm nhân sự, và hơn thế nữa là vì từ khi các gian hàng bán đồ được phép vào lễ hội, tượng tuyết làm cẩu thả cả về chất lẫn về lượng. Người viết còn đặt lễ hội cạnh tháp đồng hồ Sapporo, nơi ở Nhật vẫn hay được gọi là một trong “ba địa danh gây thất vọng nhất Nhật Bản”.

Lễ hội bắt đầu thế nào, ai làm tượng và vào xem có mất tiền không

Lễ hội bắt đầu năm 1950, khi học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông ở địa phương dựng 6 bức tượng tuyết đầu tiên ở công viên Odori. Đó là một sự kiện tổ chức thử, không có gì bảo đảm năm sau sẽ có lần thứ hai. Vậy mà hơn 50.000 người đã đến xem. Năm 1953, một trường trung học phổ thông địa phương làm một bức tượng cao 15 m. Hai năm sau, năm 1955, Lực lượng Phòng vệ tham gia, và theo lịch sử chính thức của lễ hội, đó là lúc bắt đầu làm tượng quy mô lớn, tức những bức tượng to như tòa nhà mà du khách bây giờ mong được thấy. Cuộc thi điêu khắc tuyết quốc tế ra đời năm 1974. Lễ hội năm 2026 đón khoảng 2,5 triệu lượt khách ở ba khu. Khu công viên Odori năm 2026 có 136 tượng lớn nhỏ. Khu Susukino trưng bày tượng băng và lên đèn khi trời tối. Khu Tsudome nằm riêng, dành cho chơi tuyết và các gia đình. Cả ba khu đều miễn phí vào cửa.

Các tượng lớn ở Odori do một đơn vị của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản và một ủy ban dân sự chuyên làm tượng lớn cùng thực hiện. Các tượng nhỏ hơn là của các nhóm người dân và trường học. Từ năm 1987, người dân có thể làm tình nguyện viên để cùng làm tượng lớn. Tháng Một hằng năm, tuyết được chở bằng xe tải từ khắp nơi trong thành phố về. Những năm ít tuyết thì phải chở từ xa hơn: năm 2007 lấy tuyết ở các vùng núi cách xa trung tâm, còn năm 2020, năm thiếu tuyết kỷ lục, phải chở về từ chân núi Yotei. Tuyết và thời tiết mỗi năm mỗi khác, nên lễ hội của một năm không phải lúc nào cũng giống hình ảnh mà du khách mang theo từ lần đi trước hay từ tivi.

Đi Lễ hội tuyết Sapporo thế nào để được chào đón

Trước khi đặt vé, bạn hãy xác định lễ hội giữ vai trò gì trong chuyến đi: là lý do chính của cả chuyến, hay chỉ là một điểm dừng giữa nhiều điểm khác. Hơn một nửa số ý kiến thất vọng của du khách nước ngoài xoay quanh những quyết định đưa ra trước khi nhìn thấy bất kỳ bức tượng nào, như vé máy bay hay khách sạn. Nếu kế hoạch tháng Hai của bạn vốn đã có Otaru, Asahikawa hay các khu trượt tuyết quanh Niseko, thì riêng lễ hội không tốn tiền vé vào cửa. Có điều, 7 ý kiến ở cả hai phía nhắc rằng giá khách sạn hoặc vé máy bay tăng lên trong tuần lễ hội. Còn nếu Sapporo tháng Hai là toàn bộ kế hoạch, bạn thử so xem một chuyến đi xa đến Hokkaido còn có thể dành cho những gì khác nhé.

Trước ngày khai mạc, khu Odori và khu Tsudome chưa cho khách vào. Riêng ở Susukino, người ta bắt đầu làm tượng băng từ khoảng 3 ngày trước đó, và ngay trước khai mạc bạn có thể đứng xem cảnh tạc tượng, nên nếu đã có mặt ở thành phố thì ghé qua cũng đáng lắm đấy. Khi lễ hội đã mở, bạn hãy xem các tượng chính vào ban ngày, lúc dễ nhìn rõ đường nét chạm khắc và kích thước nhất, rồi quay lại sau khi trời tối. Buổi tối có chiếu sáng và projection mapping, và đây là phần được nhắc đi nhắc lại trong các đánh giá của những người vui vì đã đi.

Về kỳ vọng, số tượng lớn ít hơn nhiều người hình dung. Năm 2026, khu công viên Odori có 136 tượng. Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản là một trong hai đội làm những bức tượng to như tòa nhà mà bạn thấy trong phần lớn ảnh chụp, và năm 2026 họ làm 2 trong 5 tượng lớn. Đó là năm cuối cùng họ làm 2 tượng. Từ năm 2027, họ chỉ làm 1 tượng lớn, và theo đưa tin, lý do là để ứng phó với tình hình quốc tế ngày càng căng thẳng. Theo kế hoạch năm 2027 của ban tổ chức, khu Odori vẫn sẽ có 5 tượng lớn. Phần lớn khu Odori là tượng nhỏ hơn do người dân làm, các quầy đồ ăn và ánh sáng trình chiếu. Theo các ý kiến, so với những năm trước thì ánh sáng trình chiếu nhiều hơn còn tượng tuyết chạm khắc ít đi. Việc chuyển từ chạm khắc sang trình chiếu cũng là một lời phàn nàn xuất hiện độc lập ở cả hai phía, từ một du khách nước ngoài và một người Nhật.

Lối đi giữa các tượng là tuyết bị giẫm chặt và đóng băng, nên một đôi đinh chống trơn gắn vào giày sẽ giúp bạn đi lại yên tâm hơn nhiều. Loại này có bán ở cửa hàng chính thức trong khu Odori, ở các cửa hàng tiện lợi gần đó và quầy bán hàng trong nhà ga, giá khoảng ¥1.000.

Nếu bạn đến từ nơi mùa đông có tuyết dày, hãy đặt kỳ vọng về chính phần tuyết thấp xuống một chút. Người bình luận trên Reddit gốc Winnipeg (Canada) đã nhắc ở phần trước so lễ hội với Festival du Voyageur, lễ hội mùa đông của Winnipeg: “cảm giác hơi giống Festival du Voyageur”. Với người đó, “phần hay nhất là các quầy đồ ăn”.

Nhìn lại các con số: ở phía du khách nước ngoài, 41 trong 60 ý kiến là của người vui vì đã đi, còn ở phía người Nhật là 58 trong 92 ý kiến. Trong 14 ý kiến thất vọng của du khách nước ngoài, 8 ý kiến nói về chi phí và công sức của chính chuyến đi. Trong 8 ý kiến thất vọng của người Nhật, chỉ 1 ý kiến nhắc đến chi phí, và đó là ký ức về một chuyến đi từ rất lâu, trước khi người viết chuyển đến Hokkaido.

Vẫn đang phân vân chuyến đi ngắn ngày nên dành thời gian cho những địa điểm nổi tiếng nào? Hãy bắt đầu với điều gì thật sự quan trọng ở Nhật Bản.

Nguồn

• Ban tổ chức Lễ hội tuyết Sapporo (trang chính thức): Lịch sử Lễ hội tuyết Sapporo: Năm 1950, học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông địa phương dựng 6 tượng tuyết, hơn 50.000 người đến xem; năm 1953, Trường Trung học Phổ thông Fushimi làm một bức tượng cao 15 m; năm 1955, Lực lượng Phòng vệ tham gia làm tượng; năm 1974, Cuộc thi điêu khắc tuyết quốc tế bắt đầu; những năm ít tuyết phải chở tuyết từ xa, năm 2007 từ các vùng núi như đèo Nakayama và đập Toyohirakyo, năm 2020 thiếu tuyết kỷ lục nên chở từ chân núi Yotei và vùng Sorachi; số lượt khách 2.389.000 (2024), 2.327.000 (2025), 2.539.000 (2026). Tiếng Nhật (có cả trang tiếng Anh).
• Lễ hội tuyết Sapporo (trang chính thức): Câu hỏi thường gặp: Lần tổ chức đầu tiên là sự kiện thử, không có gì bảo đảm năm sau sẽ tiếp tục; cả ba khu đều miễn phí vào cửa; tượng lớn do một đơn vị của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất và ủy ban dân sự làm tượng lớn thực hiện; năm 2026 khu công viên Odori có 136 tượng; từ năm 1987 người dân có thể tình nguyện cùng làm tượng lớn; khu Odori và khu Tsudome không mở trước ngày khai mạc, tượng băng ở Susukino được làm từ khoảng 3 ngày trước; đinh chống trơn giá khoảng ¥1.000, bán ở cửa hàng chính thức, cửa hàng tiện lợi gần đó và quầy bán hàng ở nhà ga; tuyết được chở từ khắp thành phố về, bắt đầu từ ngày 7 tháng 1 hằng năm. Tiếng Nhật.
• Lễ hội tuyết Sapporo (trang chính thức): Tổng quan Lễ hội tuyết Sapporo lần thứ 77 (2027): Lễ hội năm 2027 diễn ra từ ngày 4 đến ngày 11 tháng 2 ở cả ba khu; khu công viên Odori dự kiến có 5 tượng lớn. Tiếng Nhật.
• UHB (Đài truyền hình Văn hóa Hokkaido): “陸上自衛隊が札幌市と雪像づくりで協定調印式”: Lữ đoàn 11 của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất làm 2 trong 5 tượng lớn cho lễ hội năm 2026, cũng là năm cuối cùng làm 2 tượng; từ năm 2027 chỉ làm 1 tượng, để ứng phó với tình hình quốc tế ngày càng căng thẳng. Tiếng Nhật.