Tiền Của Bạn Đi Đâu — Và Tại Sao Nhân Viên Chạy Theo Trả Lại Tiền Tip

Những điều bạn sẽ biết qua bài viết này:

• 42,7 triệu du khách đã chi ¥9,45 nghìn tỷ tại Nhật Bản năm 2025 như thế nào — và sự chuyển dịch bất ngờ từ mua sắm sang trải nghiệm
• 326 người Nhật nói gì về chi tiêu của du khách — từ chủ cửa hàng đến cư dân địa phương và nhân viên ngành du lịch
• Tại sao "cách bạn xuất hiện" quan trọng hơn số tiền bạn chi — và điều duy nhất giúp bạn nhận được sự ấm áp chân thành

Du khách chi tiêu tại Nhật Bản như thế nào? Năm 2025, 42,7 triệu du khách đã chi kỷ lục ¥9,45 nghìn tỷ -- gần gấp đôi mức trước đại dịch. Thay đổi lớn nhất: chi tiêu chuyển từ mua sắm sang trải nghiệm, với lưu trú và ẩm thực chiếm 59% tổng chi tiêu. Nhưng khi chúng tôi hỏi 326 người Nhật điều gì quan trọng nhất, câu trả lời áp đảo không phải là số tiền mà là thái độ. Sự chu đáo mang lại sự ấm áp nhiều hơn bất kỳ khoản mua sắm nào.

Nhưng có điều mà con số không thể nói hết: bản thân con số không phải là điều quan trọng đối với những người Nhật phục vụ bạn, nấu ăn cho bạn và sống bên cạnh bạn. Điều quan trọng là thứ mà thống kê không thể đo lường được.

Chúng tôi lấy dữ liệu chi tiêu chính thức do Cơ quan Du lịch Nhật Bản công bố và kết hợp với 326 ý kiến thực từ người Nhật — chủ nhà hàng, nhân viên cửa hàng, cư dân địa phương và nhân viên ngành du lịch — để tìm hiểu họ thực sự nghĩ gì khi du khách chi tiền tại thành phố và thị trấn của họ. Chúng tôi cũng tham khảo 411 ý kiến khác về tiền tip từ bài viết song song của chúng tôi.

Con số cho bạn biết tiền đi đâu. Tiếng nói của người Nhật cho bạn biết nó có ý nghĩa gì.

Tóm Tắt Nhanh

Điều duy nhất cần nhớ: Người Nhật hoan nghênh chi tiêu của bạn — nhưng điều thực sự khiến họ ấm lòng là cách bạn xuất hiện. Một nụ cười, vài từ tiếng Nhật và sự quan tâm cơ bản sẽ đưa bạn đi xa hơn bất kỳ số tiền nào.

Về Dữ Liệu Trong Bài Viết Này

Phần 1: Con Số

Tất cả các số tiền trong bài viết này đều tính bằng yên Nhật (¥). Để tham khảo: ¥1.000 ≈ khoảng $7 USD / €6 / £5. Xem tỷ giá hiện tại →

¥9,45 Nghìn Tỷ — Thực Sự Đi Đâu

Năm 2025, 42,7 triệu người đến thăm Nhật Bản và chi ¥9,45 nghìn tỷ. Đây là cách họ chi tiêu:

Câu chuyện lớn nhất trong những con số này? Chi tiêu đang chuyển từ đồ vật sang trải nghiệm. Năm 2024, lưu trú và mua sắm gần ngang nhau ở mức 33,6% và 29,5%. Đến 2025, lưu trú đã vượt lên rõ rệt ở mức 36,6% so với 27,0%. Du khách chọn ở lâu hơn, chọn ryokan tốt hơn và trải nghiệm văn hóa sâu hơn thay vì mua thêm đồ.

Ai Chi Tiêu — Và Khác Nhau Thế Nào

Không phải mọi chuyến đi ¥228,782 đều giống nhau. Cách du khách từ các quốc gia khác nhau chi tiêu cho thấy phong cách du lịch khác biệt rõ rệt:

Hai mô hình nổi bật trong dữ liệu này. Du khách Hàn Quốc chi ít nhất mỗi chuyến (¥105.058) nhưng đến thường xuyên nhất — 9,4 triệu lượt năm 2025, trung bình chỉ 4 đêm. Du khách Đức chi gần gấp 4 lần (¥392.251), ở 18 đêm và đến ít thường xuyên hơn nhiều.

Đây không chỉ là sự khác biệt về chi tiêu — mà là hai cách trải nghiệm Nhật Bản khác nhau về căn bản. Và như những tiếng nói trong Phần 2 cho thấy, người Nhật có cảm xúc mạnh mẽ về việc họ thích mô hình nào hơn.

Chi Tiêu Đã Thay Đổi Thế Nào

Tổng chi tiêu gần gấp đôi kể từ 2019 — nhưng chi tiêu mỗi người tăng còn ấn tượng hơn, từ ¥159,000 lên ¥229,000 (+44%). Khoảng cách này được giải thích bởi thời gian lưu trú dài hơn (trung bình 9,5 đêm, tăng 0,5 so với 2024), giá khách sạn cao hơn và đồng yên yếu.

Nhưng sự thay đổi đáng chú ý nhất không nằm ở tổng số — mà ở việc du khách chi tiêu cho cái gì. Sự chuyển dịch từ mua sắm (34,7% năm 2019) sang lưu trú và ẩm thực (nay chiếm 59%) có nghĩa là du khách đang chọn ở lại Nhật Bản thay vì mua từ Nhật Bản. Sự khác biệt này hóa ra có ý nghĩa vô cùng lớn đối với những người sống ở đây.

Phần 2: Những Điều Con Số Không Nói

Dữ liệu trên cho bạn biết du khách mua gì. Nhưng không cho biết đầu bếp ramen cảm thấy gì khi ai đó chụp ảnh tô mì của anh, tại sao nhân viên dọn phòng lại báo ¥1.000 tiền tip là "đồ thất lạc", hay điều gì khiến chủ cửa hàng nói "có lẽ tôi đã khắt khe với du khách quá".

Đó là lúc 326 tiếng nói người Nhật xuất hiện — và là nơi dữ liệu bắt đầu mang ý nghĩa thực sự.

🟢 "Chúng tôi biết ơn" — Và Họ Nói Thật

Đa số người Nhật trân trọng chi tiêu du khách — nhưng cảm xúc phức tạp hơn sự biết ơn đơn giản.

Trong 86 phản hồi về cảm nhận của người Nhật đối với chi tiêu du khách:

Những tiếng nói biết ơn thật chân thành và ấm áp:

うざいなあっていう一時的な感情は否定できないけど、そのおかげで生活できてるし成り立ってる面もあるので感謝してます Không phủ nhận đôi lúc cũng thấy "phiền" — nhưng cuộc sống chúng tôi phụ thuộc vào đó, và vì thế tôi thực sự biết ơn.

金が服着て歩いてると思うことにしている。それに悪い人もいるけど気さくでマナーのいい人も多い Tôi tự nhủ "đó là tiền mặc quần áo đi dạo." Và thực ra, dù có người gây rắc rối thì cũng có nhiều du khách thân thiện và lịch sự.

Nhưng những cảm xúc phức tạp cũng đáng để hiểu:

経営者がケチなんでしょうね。一泊10万円クラスのホテルでも、従業員は最低賃金ですので Chắc chủ khách sạn ki bo. Ngay cả khách sạn thu ¥100,000 mỗi đêm, nhân viên vẫn nhận lương tối thiểu.

極端な話3万円しか使わない観光客が100人来るより、30万円使ってくれる観光客が10人きた方が混雑しなくてありがたい Nói thẳng — chúng tôi thà có 10 du khách chi ¥300,000 mỗi người còn hơn 100 du khách chỉ chi ¥30,000. Ít đông đúc hơn, vẫn biết ơn như nhau.

Và góc nhìn lịch sử mà nhiều người Nhật tự nêu ra:

日本人も海外旅行を始めたころは、ホテルでステテコでうろうろしたり、バブル期は欧米でブランドもの漁ったり...日本人はすごく嫌われてました。今の外国人観光客のように。日本人は外国人のこと言えないです Hồi người Nhật mới bắt đầu du lịch nước ngoài, họ đi loanh quanh khách sạn trong đồ lót. Thời bong bóng kinh tế thì đổ xô mua hàng hiệu khắp châu Âu... Du khách Nhật bị ghét lắm. Giống hệt du khách nước ngoài ngày nay. Người Nhật không có tư cách phán xét.

Sự tự nhận thức đó xuất hiện lặp đi lặp lại. Và nó liên quan trực tiếp đến những gì dữ liệu chi tiêu cho thấy. Còn nhớ câu trích dẫn "10 người × ¥300.000 vs 100 người × ¥30.000" không? Dữ liệu xác nhận đây không chỉ là cảm giác — du khách châu Âu ở 18 đêm và chi ¥390.000 cho trải nghiệm tạo ra ít ma sát hơn nhiều so với lượng khách lớn, lưu trú ngắn. ¥3,46 nghìn tỷ bùng nổ lưu trú chính là loại chi tiêu mà cộng đồng Nhật Bản hoan nghênh — vì nó có nghĩa du khách đang ở lại, không phải chỉ đi qua.

Trong khi đó, sự bực xúc về giá khách sạn không nhắm vào du khách — mà nhắm vào một ngành công nghiệp nơi phòng ¥100.000/đêm cùng tồn tại với nhân viên lương tối thiểu. ¥9,45 nghìn tỷ chảy vào, nhưng 41% tiếng nói hỏi: ai thực sự nhận được?

🟡 "Không Phải Vì Tiền — Mà Vì Cách Bạn Cư Xử"

Đây là phát hiện cốt lõi — và là điều vang vọng mạnh nhất.

Trong 70 phản hồi về điều gì quan trọng hơn — tiền hay thái độ:

Đây là chủ đề nhất quán nhất trong toàn bộ 326 phản hồi. Người Nhật không nói "chi nhiều hơn." Họ nói "hãy cư xử cho tốt."

お金を落とせばいいって問題じゃない Không phải cứ tiêu tiền là xong.

Câu nói đó được lặp lại trong hàng chục biến thể:

どこの国から来たかより、本当マナー！マナー守れるか、周りに配慮できて自己中にならず楽しめるか、これだけ Không quan trọng bạn đến từ đâu — quan trọng là phép tắc! Có thể giữ phép tắc không, có thể quan tâm người xung quanh và vui chơi mà không ích kỷ không? Chỉ cần vậy thôi.

大金を使ってくれることへの感謝の気持ちを軽々と超えてくるマナーの悪さ Cách cư xử kém dễ dàng xóa sạch mọi biết ơn vì chi tiêu lớn.

Và mặt ngược lại — cách cư xử tốt trông như thế nào:

外国人はチェックアウト時に掃除してゴミをまとめて、布団は畳む Khách nước ngoài dọn dẹp khi trả phòng — gom rác lại và xếp lại chăn nệm.

コミュニケーションの本質は語学力ではなく相手の言ってることを理解したいという気持ちだよね Bản chất của giao tiếp không phải khả năng ngôn ngữ — mà là mong muốn hiểu điều đối phương đang nói.

Một người trong ngành du lịch đưa ra so sánh thú vị:

Go Toトラベルの客は、インバウンドの客よりも悪かった Khách Go To Travel [du khách Nhật dùng chương trình trợ giá của chính phủ] cư xử tệ hơn du khách quốc tế.

Khi du khách Nhật nhận chiết khấu lớn qua chương trình trợ giá du lịch của chính phủ, hành vi của họ được cho là tệ hơn du khách quốc tế. Vấn đề chưa bao giờ là "nước ngoài vs Nhật Bản" — mà là "đòi hỏi vs quan tâm."

Đây là nơi dữ liệu và tiếng nói hội tụ về cùng một kết luận. Dữ liệu chi tiêu cho thấy du khách đang chuyển từ mua sắm sang trải nghiệm — ở lâu hơn, ăn địa phương, hòa mình vào văn hóa. Tiếng nói cũng nói đúng như vậy bằng ngôn ngữ của con người: "không phải vì tiền, mà là cách bạn cư xử." Ngay cả câu hỏi tiền mặt hay thẻ cũng liên quan đến điều này — nhiều người Nhật ý thức chọn tiền mặt vì quan tâm đến các cửa hàng nhỏ. ¥9,45 nghìn tỷ được hoan nghênh chính vì nó ngày càng đại diện cho sự gắn kết chân thực thay vì tiêu dùng giao dịch.

🔴 Góc Nhìn Từ Sau Quầy

Những người thực sự phục vụ bạn — đầu bếp ramen, nhân viên cửa hàng tiện lợi, chủ tiệm đồ lưu niệm — thực sự nghĩ gì?

Trong 86 phản hồi từ những người làm việc trong hoặc gần các doanh nghiệp phục vụ du khách:

Đây là phân bổ tích cực nhất trong toàn bộ nghiên cứu chi tiêu — và điều đó hợp lý. Những người tiếp xúc trực tiếp với du khách thường là những người có những câu chuyện ấm áp nhất.

Một đầu bếp sushi đã tóm tắt một cách đầy chất thơ:

寿司も握るが心も握る Tôi nắm sushi, nhưng tôi cũng nắm trái tim.

Từ một chủ nhà hàng trong khu du lịch:

客単価は高く、原価率は低く、滞在時間は短い Doanh thu mỗi khách cao, tỷ lệ nguyên vật liệu thấp, thời gian ngồi ngắn.

Từ góc nhìn kinh doanh thuần túy, du khách nước ngoài thường là khách hàng lý tưởng. Họ gọi nhiều, không ngồi lâu, và rời đi nhanh. Nhưng không phải ai cũng vui về điều này:

近所の常連さんが満席で入れなくなるため Khách quen hàng xóm không vào được nữa vì lúc nào cũng đầy.

売上が上がってホッとするところもありますが、現場で働いてる人間はただただ疲れます Doanh thu tăng, cũng nhẹ nhõm — nhưng người thực sự làm việc tại chỗ thì kiệt sức.

Và rồi có những khoảnh khắc khiến mọi thứ trở nên xứng đáng:

外国人観光客に日本語で道を聞かれて笑顔でお礼を言われて...なんか私折角日本を好きで来てくれてる人達にカッカしすぎてたのかなーと Một du khách hỏi đường tôi bằng tiếng Nhật, rồi cảm ơn với nụ cười rạng rỡ... Tôi chợt nghĩ, có lẽ mình đã bực bội quá nhiều với những người đến đây vì yêu Nhật Bản.

一生懸命日本語で伝えようとしてくれる人にはジェスチャー交えたりしてこちらも頑張る Khi ai đó cố gắng hết sức giao tiếp bằng tiếng Nhật, tôi dùng cử chỉ và cũng cố gắng hết mình.

Hai câu trích cuối đó hé lộ điều mà dữ liệu chi tiêu không thể nắm bắt: sự đáp lại. Dữ liệu cho thấy doanh nghiệp địa phương được lợi về kinh tế từ chi tiêu du khách — "doanh thu mỗi khách cao, tỷ lệ nguyên vật liệu thấp, thời gian ngồi ngắn." Nhưng 49% nhân viên nói họ "vui lòng phục vụ" không phải vì doanh thu, mà vì những khoảnh khắc như thế này. Nỗ lực của bạn mở khóa nỗ lực của họ.

Đây là khoảng cách giữa câu chuyện ¥9,45 nghìn tỷ và câu chuyện con người. Tiền rất quan trọng — những cửa hàng nhỏ ở khu du lịch phụ thuộc vào nó. Nhưng điều biến giao dịch thành mối quan hệ là một nụ cười, một nỗ lực nói tiếng Nhật, một khoảnh khắc kết nối chân thực. Dữ liệu cho biết du khách đang chi nhiều hơn cho trải nghiệm. Tiếng nói cho biết tại sao điều đó quan trọng: vì trải nghiệm là nơi mối quan hệ hình thành.

Nghịch Lý Tiền Tip

Đây là lúc văn hóa chi tiêu ở Nhật Bản rẽ ngoặt bất ngờ. Tại một quốc gia hoan nghênh ¥9,45 nghìn tỷ chi tiêu du lịch, nhân viên sẽ chạy theo bạn ra tận đường để trả lại tờ ¥1,000 tiền tip.

Chúng tôi khám phá nghịch lý này sâu hơn trong bài viết song song: Chuyện Gì Xảy Ra Khi Bạn Tip Ở Nhật? — dựa trên 411 tiếng nói người Nhật. Đây là tinh hoa:

チップ制度はダメだよ。払いたくないからじゃない。日本人の心が汚れる。真心が歪むから Hệ thống tip sẽ là thảm họa cho Nhật Bản. Không phải vì không muốn trả — mà vì nó sẽ làm hoen ố sự chân thành của người Nhật.

チップなんか払わないで、リピーターになってあげて Đừng tip — hãy trở thành khách quen.

Dịch vụ Nhật Bản xuất sắc mà không cần tip vì động lực không phải tiền — mà là niềm tự hào nghề nghiệp, sự chăm sóc dành cho khách, và niềm tin rằng ai cũng xứng đáng nhận dịch vụ cùng chất lượng bất kể họ trả bao nhiêu. Đưa tip vào, theo quan điểm của họ, sẽ phá vỡ hệ thống đó.

Điều này phản ánh cách Nhật Bản nghĩ về tiền: hoan nghênh chi tiêu, nhưng đừng để tiền định nghĩa mối quan hệ.

Khoảng Cách Thế Hệ

Một xu hướng nổi lên từ 84 phản hồi về thái độ thế hệ đối với du lịch. Một khảo sát quốc gia cho thấy người dưới 40 tuổi có xu hướng chào đón du lịch và thấy lợi ích kinh tế hơn, trong khi người trên 50 thường nêu ra lo ngại về phép tắc.

Nhưng dữ liệu kể câu chuyện tinh tế hơn "trẻ = chào đón, già = chống đối":

でも、"マナーは改善されていますよ"という話はなかなかテレビでは流してもらえないんですよね Vấn đề là, câu chuyện "phép tắc thực ra đang cải thiện" chẳng mấy khi được lên TV. — Nhà báo du lịch

Đây là phát hiện mang tính cấu trúc: người Nhật lớn tuổi xem TV truyền thống nhiều hơn, nơi đưa tin du lịch tiêu cực nhiều một cách không cân xứng. Người trẻ lấy thông tin từ mạng xã hội, nơi các tương tác văn hóa tích cực được chia sẻ rộng rãi. Khoảng cách thế hệ có thể một phần là khoảng cách tiêu thụ truyền thông.

賛成派は自分のビジネスに直結している人が多く、反対派は不利益ばかり被っていると感じている人が多い Phe ủng hộ thường là người có lợi ích kinh doanh trực tiếp. Phe phản đối thường là người cảm thấy chỉ gánh chịu thiệt hại. — Chieko Chiba, nhà báo du lịch

Nói cách khác, ranh giới thực sự không phải tuổi tác — mà là bạn có được hưởng lợi trực tiếp từ du lịch hay không. Một chủ ryokan 70 tuổi có thể là người chào đón bạn nồng nhiệt nhất, trong khi một nhân viên văn phòng 30 tuổi phải chen trên tàu đầy vali có thể là người bực bội nhất.

Thế nhưng, ngay cả những tiếng nói bức xúc nhất cũng thường quay về sự thấu hiểu:

バブルの時代も日本人観光客が嫌われまくってたって有名だよね。自分もやってたことすっかり忘れて外国人ガーやってる年寄り多そう Ai cũng biết du khách Nhật bị ghét thời bong bóng. Chắc có nhiều người già quên hẳn mình từng làm y hệt, giờ ngồi phàn nàn người nước ngoài.

Điều Người Nhật Thực Sự Muốn Bạn Biết

Sau khi đọc toàn bộ 737 phản hồi về chi tiêu và tip, thông điệp không phải "chi nhiều hơn" hay "chi ít hơn." Mà là điều cụ thể hơn — và dễ thực hiện hơn.

Tiền của bạn được chào đón. Sự quan tâm của bạn được trân quý.

Những điều không tốn tiền

• Thử nói vài từ tiếng Nhật. "Arigatou gozaimasu" và "sumimasen" có giá trị hơn bất kỳ món hàng nào. Nhân viên sẽ rạng rỡ — và cố gắng phục vụ bạn tốt hơn.
• Hòa vào nhịp sống địa phương. Xếp hàng khi người khác xếp hàng. Giữ giọng bằng với không gian xung quanh. Đây không phải quy tắc — mà là tín hiệu nói "tôi thấy bạn, và tôi tôn trọng nơi này."
• Kiên nhẫn với các cửa hàng nhỏ. Chủ tiệm có thể không nói tiếng Anh, nhưng họ muốn giúp bạn. Mở ứng dụng dịch trên điện thoại. Chỉ. Cười. Họ cũng sẽ làm vậy.

Những điều tốn tiền — làm đúng cách

• Ăn đồ địa phương. Dữ liệu chi tiêu cho thấy sự chuyển dịch từ mua sắm sang ẩm thực và trải nghiệm. Đó chính xác là điều cộng đồng Nhật Bản mong muốn — du khách hòa mình vào văn hóa địa phương thay vì chỉ mua đồ mang về.
• Ở lâu hơn tại ít nơi hơn. Du khách châu Âu chi nhiều nhất mỗi chuyến vì họ ở hơn 18 đêm và khám phá sâu ít thành phố hơn. Người Nhật luôn nói họ thích ít du khách ở lâu hơn là nhiều du khách đi vội.
• Bỏ tip đi. Quay lại thay. Lời khen cao nhất dành cho nhà hàng Nhật không phải tiền thêm trên bàn — mà là gương mặt bạn xuất hiện trước cửa lần nữa năm sau.
• Nghĩ đến lúc nào đi, không chỉ đi đâu. Cùng một ryokan nhưng giá rẻ hơn và đón tiếp ấm áp hơn vào những tháng người Nhật mong bạn ghé thăm nhất.

Những điều nhỏ nhưng ý nghĩa lớn

• Ăn uống xong trước khi vào cửa hàng. Chủ cửa hàng trân trọng khi du khách để đồ ăn ở ngoài — đây là một trong những cách được nhắc đến nhiều nhất để nhận được sự tôn trọng. Sự ý thức tương tự áp dụng ở cửa hàng tiện lợi, nơi vài phong tục bất thành văn tạo nên khác biệt lớn.
• Hãy để thái độ nói to hơn ví tiền. Điều thực sự mang lại sự ấm áp là sự quan tâm, không phải số tiền bạn chi.

片言でも話してくれたら日本人察する能力だけは非常に高い部類 Dù nói bập bõm cũng được — người Nhật rất giỏi đoán ý bạn muốn nói gì.

Thêm Góc Nhìn Từ Người Nhật

Tò mò về những khía cạnh khác của cuộc sống ở Nhật? Những bài viết này khám phá suy nghĩ thực sự của người Nhật — dựa trên hàng trăm tiếng nói thực.

• Chuyện Gì Xảy Ra Khi Bạn Tip Ở Nhật? — 411 người Nhật tiết lộ lý do thực sự đằng sau việc "chạy theo" — và điều họ muốn bạn làm thay vì tip.
• Tại Sao Tàu Điện Nhật Bản Yên Lặng — 177 người Nhật giải thích tại sao sự yên lặng trên tàu là ngoại lệ toàn cầu, không phải quy luật.
• Người Nhật Có Thực Sự Quan Tâm Bạn Cầm Đũa Thế Nào? — 163 người Nhật chia sẻ sự thật chân thành. Spoiler: thực ra chỉ có một điều đáng biết.

Chia Sẻ Trải Nghiệm Của Bạn

Bạn từng có khoảnh khắc nào trong cửa hàng, nhà hàng hay chợ Nhật Bản mà mãi không quên? Một chủ tiệm tận tâm hơn cả mong đợi? Một bất ngờ văn hóa liên quan đến tiền? Chúng tôi rất muốn nghe. Câu chuyện của bạn giúp xây dựng cầu nối giữa các nền văn hóa.

Chia sẻ trải nghiệm của bạn tại Voice Box →