Du khách có thể nhảy múa tại Lễ hội Nebuta Aomori không? Người địa phương thực sự nghĩ gì về việc du khách tham gia

Những điều bạn sẽ học được trong bài viết này:

• 92 người Nhật nói gì về việc du khách nhảy vào múa tại Lễ hội Nebuta Aomori với tư cách haneto (người múa)
• Tại sao "ai cũng có thể múa" không phải là khẩu hiệu, mà là quy định chính thức thực sự của lễ hội
• Điều duy nhất bạn thực sự cần (không phải kỹ năng, cũng không phải mối quan hệ)

Du khách có thực sự múa được tại Lễ hội Nebuta Aomori không? Có. Miễn là bạn mặc trang phục haneto (haneto) chính thức, bất kỳ ai — du khách, người lần đầu, người không nói được tiếng Nhật — đều có thể bước vào một nhóm và múa, không cần đăng ký. Chúng tôi đã thu thập 92 tiếng nói của người Nhật trên năm khía cạnh của trải nghiệm: 89% chào đón nồng nhiệt người ngoài tham gia, và không một tiếng nói nào chúng tôi tìm thấy phản đối việc du khách nhảy múa. Người địa phương nói thẳng: cứ nhảy vào đi.

Suốt hầu hết cả năm, một lễ hội Nhật Bản có thể mang cảm giác như thứ bạn chỉ đứng ngoài ngắm nhìn — một thế giới đẹp đẽ, hơi khép kín, thuộc về những người lớn lên cùng nó. Lễ hội Nebuta Aomori là ngoại lệ hiếm hoi và tuyệt vời.

Mỗi tháng Tám, những cỗ xe rước hình chiến binh khổng lồ phát sáng — có cái to bằng cả một ngôi nhà nhỏ — lăn bánh qua thành phố Aomori. Và xoay vần quanh chúng là các haneto (haneto): hàng nghìn vũ công trong trang phục trắng nhảy nhót, bật tung và hô vang "Rassera!" vào đêm hè. Đây là phần mà các cuốn cẩm nang du lịch thường giấu kín: bạn cũng có thể là một trong số họ. Không phải nhờ quen ai. Không phải nhờ đăng ký trước hàng tháng. Chỉ cần mặc trang phục vào và bước vào.

Nhưng nếu bạn đang nghĩ đến điều đó, có lẽ bạn cũng có những lo lắng thầm lặng như mọi người: Du khách tham gia có ổn không? Mình có vướng víu không? Lỡ mình không biết múa, hay không biết câu hô thì sao? Vì vậy chúng tôi đã đi tìm xem người Nhật thực sự nói gì về việc người ngoài tham gia — và những câu trả lời còn ấm áp hơn cả những gì bạn dám hy vọng.

Hướng dẫn nhanh

Điều duy nhất cần nhớ: Nebuta, theo lời một người tham gia, là "lễ hội của người dân thường, vì người dân thường." Câu nói ấy chính là toàn bộ bí mật. Không có vòng trong nào mà bạn đang đứng ngoài cả — vòng tròn đang mở, và nó đang chờ bạn nhảy vào.

Chúng tôi đã thu thập những tiếng nói này như thế nào

Chúng tôi đã thu thập 92 tiếng nói tiếng Nhật trên năm khía cạnh của trải nghiệm Nebuta: múa với tư cách haneto (28 tiếng nói), quy định về trang phục (22), câu hô "Rassera" và cách nhảy (13), đứng xem bên lề và phong tục chuông may mắn (21), và những con người giữ cho lễ hội sống mãi qua các thế hệ (8). Chúng đến từ các trang hỏi-đáp công khai của Nhật, blog cá nhân và bài đăng mạng xã hội, cùng với phỏng vấn và phóng sự trên truyền thông Nhật Bản — người tham gia lần đầu, người Aomori sống cả đời ở đó, ban tổ chức lễ hội, và những nghệ nhân làm xe rước.

Một lưu ý nhỏ: Đây không phải một nghiên cứu khoa học có kiểm soát — mà là tập hợp những gì người Nhật thực sự nói bằng chính lời của họ, trên các nền tảng công khai. Những thông tin về bản thân lễ hội (ngày tháng, quy định trang phục, phong tục chuông) đến từ ban tổ chức chính thức của Lễ hội Nebuta Aomori và các nguồn sơ cấp khác, tất cả đều có liên kết ở cuối bài. Điều chúng tôi muốn bổ sung là phần mà cuốn cẩm nang quy định không thể kể cho bạn: cảm giác thực sự khi được chào đón vào trong.

Người Nhật thực sự nghĩ gì — Thước đo nhiệt độ cảm xúc

🟢 Múa với tư cách Haneto: "Ai cũng tham gia được — đó chính là tất cả ý nghĩa"

Đây là câu hỏi khiến hầu hết du khách dừng lại bên lề đường: mình bước vào có thực sự ổn không?

Ở hầu hết nơi trên thế giới, bạn chỉ đứng xem một đoàn diễu hành. Ý nghĩ rằng bạn có thể đơn giản tham gia vào — không được mời, không đăng ký, chưa từng tập luyện — nghe gần như bất lịch sự. Vì vậy chúng tôi đã dự đoán sẽ có ít nhất một chút tâm lý "xin hãy để việc đó cho người địa phương." Chúng tôi gần như không tìm thấy gì.

Trong 28 tiếng nói về việc người ngoài múa với tư cách haneto:

Sự chào đón vừa cởi mở vừa rõ ràng. Một người tham gia lần đầu bay đến từ ngoài Aomori kể về việc được kéo thẳng vào một nhóm diễu hành thực thụ:

並みいる本物の『ねぶた運行団体』の仲間として歓迎してもらえて、その場で、跳ね方（踊り方）を教えてもらって、一緒に踊りまくることができるのです！ Họ chào đón tôi như một thành viên thực thụ của một trong những nhóm Nebuta đích thực, dạy tôi cách nhảy ngay tại chỗ, và tôi được múa hết mình cùng mọi người.

Một du khách tham gia hoàn toàn một mình viết:

一人参加の私も受け入れてくれた団体に感謝ですね。一人旅でも、跳人として参加すれば、たくさんの人と出会い、交流することができます。 Tôi vô cùng biết ơn nhóm đã đón nhận cả tôi, người tham gia một mình. Ngay cả khi đi du lịch một mình, nếu bạn tham gia với tư cách haneto, bạn sẽ gặp gỡ và kết nối với rất nhiều người.

Và lời trấn an dành cho những người lần đầu hồi hộp xuất hiện hết lần này đến lần khác:

『初めてだから』とか『踊りがわからない』とか、そういった心配は一切不要。 Những lo lắng kiểu "vì là lần đầu" hay "không biết điệu múa" là hoàn toàn không cần thiết.

リズム感がなくても、踊りが下手でも大丈夫。 Dù bạn không có cảm giác nhịp điệu, dù bạn múa dở, vẫn không sao cả.

Một cán bộ du lịch của thành phố Aomori đúc kết tại sao lễ hội mang cảm giác như vậy:

みんなで一緒に祭りを盛り上げていくという、非常にオープンな祭りというのがねぶた祭りのひとつの魅力。 Một trong những sức hút của Nebuta là nó là một lễ hội cực kỳ cởi mở — mọi người cùng nhau làm cho nó sôi động. — Văn phòng du lịch thành phố Aomori

Và từ một người địa phương trả lời câu hỏi của người lần đầu trên mạng, câu nói ấm áp nhất trong tất cả:

遠慮なく若者の輪の中に特攻して行って下さい。そういう踊りですから。ようこそ青森ヘ。気に入ったら、いつかまた来いへー。 Đừng ngại — cứ lao thẳng vào vòng những người trẻ. Đó là kiểu điệu múa như vậy mà. Chào mừng đến Aomori. Nếu thích, hãy quay lại lần nữa nhé.

Vậy 11% "lưu ý thực tế" là gì? Đó không phải là miễn cưỡng — đó là hai lời khuyên từ người trong cuộc. Thứ nhất, hãy mặc đúng trang phục (chúng tôi sẽ giải thích vì sao). Thứ hai, một số ít nhóm là nhóm riêng tư (thường là một công ty hay tổ chức cùng múa), nên nếu một đội toàn người mặc yukata giống hệt nhau, chỉ cần chọn một nhóm khác cởi mở hơn:

跳人は基本自由参加ですが、団体によっては部外者の参加が難しいので気をつけてください。 Haneto về cơ bản là mở cho tất cả, nhưng một số nhóm khó cho người ngoài tham gia, nên hãy lưu ý điều đó.

Đó là toàn bộ "mặt trái": chọn một nhóm cởi mở, và bạn đã vào rồi.

🟢 Quy định về trang phục: Một cánh cửa, không phải dây nhung chắn lối

Đây là quy định cứng rắn duy nhất, và nó khiến người ta bất ngờ: bạn không thể múa trong quần áo thường ngày. Bạn cần bộ trang phục haneto (haneto) trắng chính thức.

Thoạt đầu điều này có thể nghe có vẻ loại trừ — như thể lễ hội cởi mở "nhưng chỉ khi bạn trả tiền để vào." Những tiếng nói kể một câu chuyện khác. Gần như không ai cảm nhận trang phục như một rào cản. Họ cảm nhận nó như một quy định công bằng, đơn giản, có mục đích rõ ràng — và là một chướng ngại mà một bộ thuê rẻ tiền vượt qua trong vài phút.

Trong 22 tiếng nói về yêu cầu trang phục:

Mọi người giải thích quy định một cách thẳng thắn, và thường đồng tình với nó:

正装以外での参加は認められません。これは、過去に迷惑行為を繰り返した参加者がいたためです。 Tham gia trong bất cứ thứ gì khác ngoài trang phục đúng cách đều không được phép. Đó là vì trong quá khứ có những người tham gia liên tục gây rối.

Quan trọng là, quy định này chỉ liên quan đến việc múa. Nếu bạn chỉ muốn xem, bạn có thể mặc bất cứ thứ gì bạn thích — kể cả một bộ yukata mùa hè bình thường:

ハネトをするのでなければ、観客なら普通の浴衣でも変じゃありません。 Nếu bạn không định múa với tư cách haneto, thì với tư cách khán giả, ngay cả mặc yukata bình thường cũng chẳng có gì lạ cả.

Và có được trang phục thực sự dễ dàng. Bạn không cần mua hay biết cách mặc — các cửa hàng cho thuê cả bộ và mặc giúp bạn ngay tại chỗ:

予約して、身一つでお店に行けば、着付けしてくれて、着てきた服などは預かってくれるので、そのまま踊りにいける便利さです。 Đặt trước, đến cửa hàng tay không, họ mặc cho bạn, giữ giùm quần áo bạn mặc đến, và bạn đi thẳng đến chỗ múa. Tiện đến mức đó.

45% ở giữa chỉ đơn giản là chuyện hậu cần chân thật — và nó nhẹ nhàng nhất với những người đến từ phương xa:

観光がてら遠方からねぶた祭りに行く方にとっては、購入してまでとは思いますよね。 Với người đến từ phương xa như một phần của chuyến đi, chắc bạn sẽ không đến mức mua hẳn một bộ, đúng không?

Câu trả lời người địa phương đưa ra cho điều đó, hết lần này đến lần khác, đều như nhau: cứ thuê. Một bộ tốn khoảng ¥4,000, đã bao gồm việc mặc giúp, và bạn có thể trả lại tất cả vào cuối đêm.

🟢 "Rassera!": Bạn thực sự không thể hô sai

Câu hô là linh hồn của Nebuta — và là điều du khách sợ làm sai nhất. Tin vui: hô "đúng" thực ra chẳng phải là chuyện gì cả.

Khi các xe rước di chuyển, đêm tràn ngập một âm thanh: "Rassera! Rassera! Rasse, rasse, rassera!" Bạn có thể nghĩ rằng có một cách hô đúng, một ý nghĩa bạn nên hiểu trước, một vũ đạo bạn nên biết. Không hề có — và bằng chứng là chính cư dân Aomori cũng nói y như vậy.

Trong 13 tiếng nói về câu hô và cú nhảy:

Cơ chế đơn giản đến mức không thể đơn giản hơn:

基本的には「ラッセラー、ラッセラー、ラッセ、ラッセ、ラッセラ！」。誰かが大声で言うので、周りの人はそれに合わせて言いながら跳ねます。 Về cơ bản là "Rassera, rassera, rasse, rasse, rassera!" Có người hô to, và mọi người xung quanh chỉ hô theo và nhảy cùng.

右右、左左と、ケンケンする要領で跳びます。その辺の人に聞いてみると喜んで教えてくれます。 Bạn nhảy phải-phải, trái-trái, như nhảy lò cò. Hỏi bất cứ ai gần đó và họ sẽ vui vẻ chỉ cho bạn.

Và đây là phần đáng để làm tan biến mọi ngượng ngùng — ngay cả người dân Aomori cũng không hiểu rõ họ đang hô gì:

青森市民だってあまり知らない「ラッセラー」の意味……。 Ý nghĩa của "Rassera" — mà thành thật mà nói ngay cả cư dân Aomori cũng không thực sự biết…

実のところ、ねぶた祭の掛け声についてはっきりしたことはわかっていません。 Sự thật là, không có gì chắc chắn được biết về ý nghĩa của câu hô Nebuta.

Có một vài giả thuyết (một phỏng đoán phổ biến truy nguyên về một tiếng gọi cổ đại khái có nghĩa "mang rượu sake và nến ra"), nhưng không ai khẳng định được — và không ai bận tâm. Câu hô không phải là mật khẩu bạn phải hô cho đúng. Đó là một âm thanh mọi người cùng tạo ra. Một người kỳ cựu đã nhảy suốt một thập kỷ nói hay nhất:

囃子も含めて、みんなの跳ねが揃ったときの一体感といったら、最高以外の言葉が出ない。単純ですが、それ故にアドレナリンが出まくって完全燃焼できます。 Khi cú nhảy của mọi người ăn khớp với tiếng nhạc, từ duy nhất để tả sự hòa làm một là "tuyệt nhất." Nó đơn giản — và chính vì thế adrenaline tuôn trào và bạn cháy hết mình.

🟢 Chỉ muốn đứng xem? Điều đó cũng hoàn hảo — và những chiếc chuông có thể tìm đến bạn

Không phải ai cũng muốn nhảy vào giữa đám đông hàng nghìn người, và điều đó hoàn toàn ổn. Ngắm Nebuta có niềm vui riêng của nó — và nó đi kèm một chút phép màu nhỏ.

Bạn không cần trang phục, ghế trả tiền, hay kế hoạch để tận hưởng Nebuta. Những chỗ đứng xem miễn phí bên đường là chuyện thường, và người địa phương nói điều đó ngay. Những điều duy nhất cần lưu ý đều nhẹ nhàng và hiển nhiên.

Trong 21 tiếng nói về việc đứng xem và phong tục chuông may mắn nổi tiếng:

Trước hết, lời trấn an: bạn thực sự không cần tiêu tiền hay đến từ lúc tờ mờ sáng:

正直な話、ねぶたを見るのに有料の席は要りません。むしろ自由に動ける立ち見の方が見やすいかもしれません。 Thành thật mà nói, bạn không cần ghế trả tiền để xem Nebuta. Nếu có gì khác, đứng ở chỗ bạn có thể di chuyển tự do có khi còn cho tầm nhìn tốt hơn.

東京近辺と違い、場所確保に何時間も前から居続けなければならないような混雑はありません。 Khác với quanh Tokyo, ở đây không có cảnh chen lấn đến mức bạn phải cắm trại hàng giờ để giữ chỗ.

Rồi đến phép màu. Các haneto đeo những chiếc chuông nhỏ gọi là suzu (suzu), và khi họ nhảy, những chiếc chuông rung lắc rồi rơi ra. Một chiếc chuông rơi xuống mà không bị giẫm lên được cho là mang lại may mắn — nên các vũ công nhặt chúng lên và tung cho những người đang xem. Một vũ công kể về niềm vui ấy, và chính xác cô tìm kiếm ai trong đám đông:

この鈴を観覧席のお客様にあげるのがとっても楽しいんですよね。 Tặng những chiếc chuông này cho những người đang xem thật sự vui lắm.

海外から遠路はるばる観光にきて、この祭りを心待ちにしてたであろう外国人に投げてあげたい。 Tôi muốn tung chúng cho những du khách nước ngoài đã đi xa đến vậy, và hẳn đã mong chờ lễ hội này.

Một haneto lâu năm khác chuẩn bị sẵn thật nhiều chuông dự phòng vì một lý do dịu dàng:

途中で鈴がなくなって、沿道の子どもたちやおばあちゃんががっかりする顔を見ると悲しくなるので、しこたま鈴を身に付けます。 Tôi buồn khi thấy khuôn mặt thất vọng của bọn trẻ và các bà cụ dọc đường lúc tôi hết chuông, nên tôi đeo đầy chuông lên người.

Những tiếng nói "lưu ý phép lịch sự" chỉ đơn giản là về việc giữ cho phong tục này tử tế và an toàn — gọi xin một chiếc chuông thay vì lao vào các vũ công, và nhớ rằng một chiếc chuông là món quà, không phải điều chắc chắn:

ハネトの善意で分けてくれるものなので、もらえなくても文句を言ってはいけません。声を掛けてもらえたら、しっかり御礼を言いましょう。 Họ chia sẻ chúng từ thiện ý thuần khiết, nên đừng phàn nàn nếu bạn không nhận được. Và khi một chiếc đến với bạn, hãy nói lời cảm ơn đàng hoàng.

Tại sao một lễ hội lớn đến vậy lại cởi mở đến vậy

Đáng để hỏi tại sao Nebuta lại chào đón một cách khác thường đến thế, trong khi rất nhiều truyền thống canh giữ cánh cửa của mình. Câu trả lời không phải là người Aomori đơn giản thân thiện hơn — mà nó được xây dựng vào chính cách lễ hội tồn tại.

Nebuta vận hành nhờ những người tình nguyện và người dân, và như phần lớn vùng nông thôn Nhật Bản, đội ngũ ấy đang mỏng dần. Những người giữ cho nó tiếp diễn nói thẳng thắn về thách thức:

このままだと祭の規模が縮小したり、後継者がいなくなったりと、存続の危機を感じています。 Nếu cứ tiếp tục thế này, tôi cảm thấy một cuộc khủng hoảng sống còn — lễ hội thu nhỏ lại, những người kế thừa biến mất. — Nghệ nhân làm xe rước Nebuta

少子高齢化が進むなかで徐々に人が減っているので、運営側の後継者をきちんと育てていきたい。 Giữa lúc tỷ lệ sinh giảm và dân số già hóa, số lượng chúng tôi đang dần ít đi, nên chúng tôi muốn nuôi dưỡng tử tế thế hệ tiếp theo để điều hành nó. — Chủ tịch ủy ban Nebuta của người dân Aomori

Một lễ hội cần đôi tay là một lễ hội mở rộng vòng tay. Khi mục tiêu là giữ cho điều thân thương sống mãi "50, 100 năm," như lời một vị chủ tịch ủy ban, mỗi người xuất hiện với mong muốn được múa — người địa phương hay du khách, trẻ hay già, người Nhật hay không — đều là một phần của câu trả lời, chứ không phải kẻ xâm phạm. Sự cởi mở mà bạn cảm nhận với tư cách du khách không phải là chiêu trò tiếp thị. Đó là cách một truyền thống được trân quý từ lâu, truyền lại qua bao thế hệ, chọn để mang chính mình tiến vào tương lai. Và trong đó cũng có hy vọng:

いま女性のねぶた師は私一人だけですが、修行中の女性が数名います。その方たちが活躍する時が来れば、もっと盛り上がると思うんです。 Hiện tại tôi là nữ nghệ nhân làm xe rước Nebuta duy nhất, nhưng có vài người phụ nữ đang trong quá trình đào tạo. Khi đến lúc họ tỏa sáng, tôi nghĩ nó sẽ còn sôi động hơn nữa. — Nữ nghệ nhân làm xe rước Nebuta đầu tiên của Nhật Bản

Vậy nên khi bạn mặc trang phục vào và bước vào, bạn không mượn lễ hội của ai đó cho một đêm. Trong đêm ấy, bạn đang góp phần gánh vác nó.

Vài điều thực tế

Diễn ra khi nào: Lễ hội Nebuta Aomori diễn ra hằng năm vào 2–7 tháng Tám (với một sự kiện trước lễ nhỏ hơn vào ngày 1 tháng Tám). Các xe rước lớn diễu hành vào buổi tối từ ngày 2–6 tháng Tám; vào ngày cuối, 7 tháng Tám, có diễu hành ban ngày tiếp theo là các xe rước ra trên mặt nước cùng pháo hoa. Việc nhảy múa diễn ra trong các buổi diễu hành buổi tối.

Lấy trang phục: Đặt thuê trang phục haneto (haneto) trước — khoảng ¥4,000 cho một bộ, thường kèm người mặc giúp và giữ túi cho bạn. Mua một bộ tốn khoảng ¥10,000, chỉ hợp lý nếu bạn sẽ quay lại hằng năm. Các cửa hàng nằm ở trung tâm thành phố Aomori; hãy đặt sớm, vì tuần lễ hội rất bận rộn.

Tụ tập ở đâu: Các haneto trong trang phục gia nhập một nhóm trước khi nhóm khởi hành, gần điểm bắt đầu của lộ trình. Bạn không đăng ký — bạn chỉ cần bước tới trong trang phục và nhập vào. Việc gia nhập giữa lộ trình bị hạn chế khi đông người, nên hãy nhắm bắt đầu cùng một nhóm.

Vài điều không nên: Không tham gia sau khi uống rượu, và không pháo hoa, pháo nổ hay chai lọ. Đây là những quy định an toàn của chính lễ hội — dễ tuân theo, và có mặt để giữ cho đêm hội vui vẻ.

Giữ mát mẻ: Tháng Tám ở Aomori ấm áp và việc nhảy múa là một bài tập thực sự. Hãy uống nước, và đừng cảm thấy bạn phải trụ hết cả buổi diễu hành — bạn có thể bước ra bất cứ khi nào bạn muốn. Để biết thêm về việc chọn thời điểm cho chuyến đi mùa hè, xem thời điểm tốt nhất để đến Nhật Bản.

Ăn uống quanh lễ hội: Đồ ăn đường phố là một phần của đêm hội, và vừa đi vừa ăn là chuyện hoàn toàn bình thường ở đây — xem Vừa đi vừa ăn có bất lịch sự không?

Thêm những góc nhìn của người Nhật

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi mùa hè, những bài này bao quát các chủ đề liên quan:

• Cách hòa nhập tại một lễ hội mùa hè Nhật Bản — Phiên bản đa dụng: yukata, bon odori, lễ hội khu phố, khiêng mikoshi, và liệu bạn có được chào đón
• Nơi bạn được chào đón nhất ở Nhật Bản — Dữ liệu về những vùng nào (kể cả Aomori và miền bắc Tohoku) chào đón nồng nhiệt nhất, và khi nào nên đến thăm
• Mặc Yukata ở Nhật Bản — Lo lắng về việc mặc trang phục mùa hè truyền thống? Người Nhật thực sự nghĩ gì
• Các lễ hội pháo hoa Nhật Bản — Một đêm hè tuyệt vời khác để ra ngoài, và cảm giác mà người địa phương muốn bạn cùng chia sẻ
• Lễ hội Sao Tanabata — Lễ hội ước nguyện dưới sao của mùa hè, và cách du khách có thể tham gia

Chia sẻ câu chuyện Nebuta của bạn

Bạn đã từng múa với tư cách haneto — hay đang mơ về điều đó? Có người lạ nào dạy bạn cú nhảy, hay tung cho bạn một chiếc chuông may mắn không? Việc tham gia có thay đổi cảm giác về lễ hội không?

Chúng tôi đang thu thập những câu chuyện từ du khách đã trực tiếp trải nghiệm văn hóa matsuri. Trải nghiệm của bạn giúp người lữ hành tiếp theo cảm thấy đủ can đảm để bước vào vòng tròn — và giúp chúng tôi hiểu điều gì quan trọng nhất.

Voice Box →

Bài viết này có sẵn bằng các ngôn ngữ bao phủ hơn 95% du khách đến Nhật Bản (dựa trên dữ liệu JNTO 2025). Cần ngôn ngữ khác? Hãy cho chúng tôi biết qua Voice Box.