Tại sao người Nhật ngắm đom đóm trong bóng tối — và không bao giờ bắt chúng?

Những điều bạn sẽ học được trong bài viết này:

• Hơn 140 người Nhật đã nói gì về việc ngắm đom đóm (hotaru)
• Hai hành động nhỏ thực sự quan trọng — và lý do dịu dàng đằng sau cả hai
• Tại sao tắt đèn không khiến bạn nhìn thấy ít hơn. Nó khiến bạn nhìn thấy nhiều hơn.

Nếu bạn đang mong được ngắm đom đóm của Nhật vào một đêm hè và cảm thấy không chắc làm sao cho "đúng" — hãy hít một hơi thật sâu. Bạn sẽ ổn thôi. Thành thật mà nói, toàn bộ việc này gần như không đòi hỏi gì ở bạn ngoài việc đứng yên trong bóng tối và ngắm nhìn.

Chúng tôi đã thu thập hơn 140 tiếng nói từ người Nhật — qua các trang hỏi-đáp công khai, blog và bài đăng mạng xã hội — về việc ngắm đom đóm: ánh sáng, việc bắt, ảnh chụp, sự tĩnh lặng, bóng tối. Phần lớn những gì chúng tôi tìm thấy không phải là một danh sách quy tắc. Đó là một loại dịu dàng được sẻ chia dành cho một sinh vật bé nhỏ chỉ phát sáng trong một hoặc hai tuần, rồi biến mất.

Ngắm đom đóm ở Nhật có thô lỗ không — hay liệu bạn có vô tình làm sai cách? Chúng tôi đã thu thập hơn 140 tiếng nói người Nhật. Câu trả lời rõ ràng: cứ thư giãn. Nhật Bản dịu dàng với hầu hết mọi thứ ở đây, nhưng có hai hành động nhỏ thực sự quan trọng — tắt đèn của bạn, và đừng bao giờ bắt chúng. Không một tiếng nói nào chúng tôi tìm thấy bênh vực việc mang đom đóm về nhà. Cả hai đều xuất phát từ cùng một mong ước lặng lẽ: giữ cho ánh sáng của ngày mai vẫn cháy.

Hướng dẫn nhanh

Một điều cần nhớ: Người Nhật không quan sát bạn để xem bạn có làm đúng không. Họ đứng trong bóng tối vì cùng một lý do với bạn. Hai hành động dịu dàng quan trọng — tắt đèn, buông tay — cả hai đều bảo vệ cùng một thứ: rằng đom đóm vẫn còn phát sáng ở đây vào năm sau, cho một người khác.

Chúng tôi đã thu thập những tiếng nói này như thế nào

Chúng tôi đã thu thập hơn 140 tiếng nói tiếng Nhật trên bảy khía cạnh của việc ngắm đom đóm: tắt đèn, có nên bắt chúng không, chụp ảnh chúng, sự tĩnh lặng và bóng tối, khi nào và ở đâu để đi, ánh sáng phù du ấy có ý nghĩa gì, và trải nghiệm khác nhau ra sao giữa các thế hệ. Chúng tôi thu thập những điều này từ các trang hỏi-đáp tiếng Nhật công khai, blog cá nhân và bài đăng mạng xã hội.

Một lưu ý nhỏ: đây không phải là một cuộc khảo sát khoa học có kiểm soát — đây là tập hợp những gì người Nhật thật sự đã nói bằng chính lời của họ, trên các nền tảng công khai. Các sự thật về chính đom đóm (vòng đời, ánh sáng, nguồn nước sạch chúng cần) đến từ một bộ nguồn riêng: các trang về động vật hoang dã của chính phủ và thành phố, các hội bảo tồn, và nghiên cứu học thuật, tất cả được liệt kê ở cuối bài.

Thước đo nhiệt độ cảm xúc

Chuyện ngắm đom đóm là thế này: khác với nhiều phép lịch sự ở Nhật, nơi câu trả lời thật lòng là "chẳng ai để ý đâu" — đom đóm là nơi mà những hành động nhỏ đầy quan tâm thực sự quan trọng. Không phải vì có ai đó đang phán xét bạn, mà vì đom đóm là một sinh vật mong manh, sống ngắn ngủi, và toàn bộ trải nghiệm chỉ trọn vẹn khi mọi người cùng dịu dàng với nhau. Tin vui ư? Hai điều quan trọng nhất cũng chính là hai điều dễ làm nhất trên đời. Hãy cùng xem người Nhật thực sự đã nói gì.

🟢 Tắt đèn của bạn

Đây là điều tử tế duy nhất bạn có thể làm — và một khi bạn hiểu tại sao, bạn sẽ không bao giờ muốn bật đèn nữa.

Trong 21 tiếng nói về ánh sáng tại các điểm ngắm đom đóm, cảm xúc rất mạnh mẽ và gần như hoàn toàn về một hướng: bóng tối chính là điểm cốt lõi.

Tại sao nó lại quan trọng đến vậy? Ánh sáng của đom đóm không phải đồ trang trí — đó là cách nó cất tiếng nói. Ánh phát sáng ấy là một tín hiệu tỏ tình, là cách con đực và con cái tìm thấy nhau trong bóng tối. Chiếu một luồng sáng mạnh gần đó và đom đóm chỉ đơn giản là dừng lại. Cuộc trò chuyện rơi vào im lặng.

自らが光るほたるにとって、周囲が光るのは都合が悪いです。光でコミュニケーションしているので、周りが明るいとコミュニケーションできなくなってしまいます。だから、月がこうこうと輝くよりも、闇夜が好きなんです。 Đối với một sinh vật tự phát sáng bằng ánh sáng của mình, việc có ánh sáng ở khắp xung quanh là một vấn đề. Chúng giao tiếp bằng ánh sáng, nên khi trời sáng, chúng không thể. Đó là lý do chúng thích một đêm tối hơn là một đêm trăng sáng.

ホタルの生息地で赤い懐中電灯を振り回したり、赤い足元灯を点けるのは止めて欲しい。ホタルは確かに白い光よりは、赤い光の方が感度は鈍いだろうが、赤い光が見えていないわけではない。その証拠に赤い光だろうが向けて付けると発光を止める。 Xin đừng vung đèn pin đỏ hay để đèn rọi chân màu đỏ bật trong môi trường sống của đom đóm. Chúng có thể ít nhạy với ánh đỏ hơn ánh trắng, nhưng không phải là không thấy được. Bằng chứng: chiếu bất kỳ ánh sáng nào vào chúng, kể cả màu đỏ, và chúng ngừng phát sáng.

Và phần đáng yêu nhất: thật ra bạn chẳng cần đèn chút nào. Những người đi mỗi năm đều mô tả cùng một mẹo — đến nơi khi vẫn còn chút hoàng hôn, để mắt quen dần, và bóng tối thôi không còn tối nữa.

大丈夫、早めに到着するようにして、目を慣らせば懐中電灯は必要なくなります。あなたが思っているよりも夜は明るいです。 Không sao đâu — đến sớm, để mắt quen dần, và bạn sẽ chẳng cần đèn pin chút nào. Đêm sáng hơn bạn nghĩ.

Ở một ngôi làng trên núi, một người viết để ý rằng cư dân tắt hết đèn nhà của họ suốt tháng Sáu, chỉ để khách đến có thể nhìn rõ hơn — và gọi đó, đơn giản, là một sự tử tế. Tắt đèn không phải là một sự hy sinh. Đó là một hành động nhỏ của omoiyari — thói quen lặng lẽ của người Nhật trong việc hình dung hành động của mình ảnh hưởng thế nào đến những người (và sinh vật) xung quanh. Bạn trả lại bóng tối cho mọi người, và bóng tối trả lại đom đóm cho bạn.

🟢 Chỉ ngắm thôi — đừng bắt

Đây là điều thứ hai quan trọng, và nó cũng dễ y như vậy: cứ ngắm thỏa thích, nhưng hãy để chúng ở lại.

Trong 25 tiếng nói về việc bắt đom đóm hay mang chúng về nhà, cảm xúc áp đảo — và dịu dàng đến lạ thường.

Lý do thì đơn giản, và giống y như chuyện ánh sáng: đời đom đóm ngắn ngủi đến mức gần như khó chịu nổi. Khi trưởng thành, chúng hầu như không ăn — chúng nhấp một chút sương và dành một hoặc hai tuần làm một việc duy nhất: tìm thấy nhau, và đẻ những quả trứng sẽ trở thành ánh sáng của năm sau. Mang một con về nhà và nó chết đi, chưa bao giờ làm xong việc ấy. Nhiều người mô tả cùng một nỗi đau lòng nho nhỏ:

蛍持ち帰っても直ぐに死んじゃいますよ。自然的に生活してるので、放置して見るのがマナーかと思いますよ。 Dù bạn mang một con đom đóm về nhà, nó cũng chết ngay thôi. Chúng sống trong thiên nhiên, nên phép lịch sự là cứ để chúng yên và chỉ ngắm.

花見の時に、桜の枝を折って帰る人はいないのに、ホタルは捕まえて帰る人がいます。 Vào mùa ngắm hoa anh đào, chẳng ai bẻ một cành mang về nhà — vậy mà có người lại bắt đom đóm rồi đem chúng đi.

Phép so sánh với hoa anh đào ấy nói lên tất cả. Với nhiều người Nhật, đom đóm giống như một đóa hoa: một thứ mà bạn tìm đến, chứng kiến, rồi để lại nơi nó thuộc về. Thậm chí còn có một phép tính dịu dàng người ta hay nhắc lại — nếu ai cũng lấy "chỉ một con thôi", thì sẽ chẳng còn con nào.

ホタル飛ぶ素敵な光景を目撃させてもらっているんだから、人間の勝手な自己満足を押し付けちゃいかんのではと悲しくなる。見守ろうよ。 Chúng ta đang được phép chứng kiến cảnh tượng tuyệt đẹp của đom đóm bay lượn — nên tôi thấy buồn khi nghĩ đến việc áp đặt sự thỏa mãn ích kỷ của mình lên chúng. Hãy cứ dõi theo chúng thôi.

Còn nếu bạn đi cùng những đứa trẻ tha thiết muốn cầm một con thì sao? Bạn không cô đơn đâu — rất nhiều người lớn Nhật thừa nhận rằng chính họ cũng từng bắt đom đóm hồi nhỏ, trước khi họ hiểu ra. Một người diễn tả sự thay đổi ấy một cách dịu dàng:

ホタルを捕まえたいというのは人間の本能なのかもしれません。昔はたくさん飛んでいたから当たり前のように捕まえていた。でも、今は時代が違うのです。本当は見るだけにするのが一番いい方法です。 Có lẽ muốn bắt đom đóm chỉ là bản năng của con người. Ngày xưa chúng bay nhiều đến mức ai cũng bắt mà chẳng nghĩ ngợi. Nhưng thời nay đã khác. Thật ra, chỉ ngắm thôi mới là điều tốt nhất.

Một lưu ý thực tế mà thật ra là về lòng tử tế, không phải quy tắc: đom đóm mong manh đến kinh ngạc, và một bàn tay hơi thô bạo có thể làm chúng bị thương dù bạn không hề có ý. Vậy nên hành động an toàn và dịu dàng nhất đơn giản là đừng chạm vào — và ở một số thị trấn, việc bắt đom đóm (và thậm chí cả những con ốc sông chúng ăn) bị hạn chế bởi các quy định bảo tồn địa phương, với mức phạt nhỏ trong khu vực được bảo vệ. Đó không phải là lệnh cấm trên toàn quốc. Đó chỉ là những cộng đồng đang bảo vệ một thứ mà họ suýt đánh mất.

🟡 Điện thoại của bạn sẽ không chụp được nó đâu (và điều đó không sao cả)

Bạn sẽ muốn chụp ảnh nó. Có lẽ bạn sẽ không làm được. Và gần như ai cũng nói rằng đó chính là lúc đêm trở nên đẹp.

Trong 32 tiếng nói về việc chụp ảnh đom đóm, một quy luật rõ ràng và hơi buồn cười hiện ra: người ta thử, người ta thất bại, và người ta cuối cùng biết ơn vì mình đã chỉ ngắm nhìn.

Đây là nơi duy nhất bạn có thể hoàn toàn thư giãn, bởi cái điều bạn lo lắng — chụp được một bức ảnh đẹp — hóa ra lại gần như bất khả thi ngay cả với các nhiếp ảnh gia nghiêm túc. Đặc biệt là điện thoại, nó đơn giản là không thể:

ホタルの光は肉眼ではとってもキレイで、飛んでる蛍もたくさんいたのです。でも、スマホでの撮影はコレが限界。甥っ子に「スマホ画面にゴミついてる」言われた。 Bằng mắt thường, ánh sáng đom đóm đẹp vô cùng, và có rất nhiều con đang bay. Nhưng đây là giới hạn của những gì điện thoại tôi chụp được. Đứa cháu nói với tôi: "Có bụi bẩn trên màn hình kìa."

いざ、一眼レフで撮影しようと三脚、レリーズ持参で撮影したのですが、蛍の光をまったく写真に納めることが出来ず、悔しい思いをしました。 Tôi đến với đầy đủ máy ảnh DSLR, chân máy và dây bấm mềm — vậy mà tôi chẳng ghi lại được chút ánh sáng đom đóm nào cả. Thật là ấm ức.

Vậy nên đây là sự cho phép mà gần như mọi tiếng nói người Nhật trao cho bạn: hãy thôi cố gắng, và cứ ở đó thôi.

スマホでの撮影はほぼ真っ暗になってしまうので、潔く諦めて「目に焼き付ける」のが一番の正解です。 Ảnh điện thoại chụp ra gần như tối đen, nên câu trả lời tốt nhất là dứt khoát từ bỏ và thay vào đó "khắc nó vào đôi mắt".

動画には全然映らなかったけど、だからこそ自分のその肉眼で見て肉眼に焼き付けなさいってこと。 Nó chẳng hiện lên trong video chút nào — nhưng đó chính là điểm mấu chốt: hãy nhìn nó bằng chính đôi mắt của mình, và khắc nó vào đó.

Có một sự khôn ngoan lặng lẽ ẩn trong những bức ảnh thất bại ấy. Chính thứ ánh sáng quá mờ nhạt đối với máy ảnh của bạn cũng là lý do khiến nơi này vẫn đặc biệt: đom đóm cần trời tối mịt, và ngay khoảnh khắc ai đó giơ lên một màn hình sáng hay một đèn flash, sự kỳ diệu vỡ tan cho mọi người ở gần. (Đây là chuyện khác với phép lịch sự khi chụp ảnh quanh con người và đền chùa — ở đây không phải về quyền riêng tư, mà về chính bóng tối.) Ngay cả những nhiếp ảnh gia có mang chân máy cũng mô tả việc phơi sáng lâu biến thành điều gì đó bất ngờ: nhiều phút đứng yên, chỉ ngắm đom đóm trôi nhẹ, trong khi cửa trập vẫn mở. Họ đến để chụp, và rốt cuộc lại làm đúng điều mọi người khuyên — ngắm nhìn.

🟢 Sự tĩnh lặng, và bóng tối

Hai điều khiến người lần đầu bất ngờ: trời thực sự tối đến mức nào, và mọi người giữ im lặng đến đâu. Cả hai đều thấy lạ lẫm trong khoảng năm phút. Rồi chúng trở thành phần tuyệt nhất.

Trong 29 tiếng nói về bóng tối và sự tĩnh lặng, cảm xúc chia gần như đều nhau giữa "đây chính là sự kỳ diệu" và "ban đầu điều này thật sự đáng ngợp" — và đó chính là sự trấn an mà bạn cần.

Hãy thành thật về bóng tối trước đã, vì chẳng ai báo trước cho bạn: tại một điểm ngắm đom đóm thật sự, trời có thể tối đến mức không thấy nổi bàn chân của mình.

実際真っ暗で、足元は見えず、どこが池なのかもわからないのに、カエルの鳴き声はすぐそばから大量に聞こえて、、、私だけは入り口で断念しました（笑）。 Trời tối mịt thật sự — tôi không thấy được bàn chân mình, cũng chẳng biết cái ao ở chỗ nào, mà ếch thì kêu ầm ĩ ngay bên cạnh. Mỗi mình tôi bỏ cuộc ngay ở lối vào (cười).

Vậy nên một chút chăm sóc thực tế sẽ giúp ích: mặc áo dài tay, mang theo thuốc chống côn trùng, đi chậm rãi, và dùng một ánh đèn nhỏ chiếu xuống chân nếu cần để giữ an toàn. Nhưng đây là điều mà những người cứ trở đi trở lại muốn bạn biết — bóng tối không phải là thứ để sống sót qua. Đó là thứ mở ra:

暗いのがダメな人は、危険な位真っ暗です。でも、その先には、星空のようなホタルの光がキレイで。ものすごい感動しました。 Nếu bạn sợ bóng tối, thì nó tối đến mức cảm thấy không an toàn. Nhưng vượt qua bóng tối ấy, ánh sáng đom đóm đẹp như một bầu trời đầy sao. Tôi xúc động vô cùng.

「何もなくなって、真っ暗、怖い」って感じるかもしれません。じつは、明かりがなくても夜は思ったよりもずっと明るいし、生きものたちのコーラスが聴こえます。 Bạn có thể cảm thấy, "Chẳng có gì ở đây cả, tối mịt, đáng sợ." Nhưng thật ra, dù không có đèn, đêm vẫn sáng hơn bạn tưởng rất nhiều — và bạn có thể nghe thấy dàn hợp xướng của muôn loài sinh vật.

Còn sự tĩnh lặng ư? Đó không phải là một quy tắc nghiêm khắc. Đó là điều xảy ra một cách tự nhiên khi một thứ mong manh đến vậy xuất hiện. Người ta mô tả cả một đám đông cùng nín thở — rồi khi con đom đóm đầu tiên cất lên, sự tĩnh lặng vẫn vỡ òa thành những tiếng xuýt xoa khe khẽ, vì chẳng ai kìm được.

あの神秘的な光を、暗い中でみんな息を詰めるようにして見ています。 Mọi người ngắm thứ ánh sáng huyền bí ấy trong bóng tối, như thể đang nín thở.

Bạn không cần phải hoàn toàn im lặng đến mức hoàn hảo. Bạn chỉ cần hạ giọng, như cách bạn làm trong một ngôi đền tĩnh lặng — mà nói cho cùng, một bờ sông đom đóm cũng trở thành như thế sau khi trời tối. Nếu bạn từng cảm nhận sự tĩnh lặng ấy trên một chuyến tàu Nhật, bạn đã biết cảm giác đó rồi; chính người Nhật cũng thấy sự tĩnh lặng ấy hơi khác thường, và họ không mong bạn làm điều đó một cách hoàn hảo.

Khi nào và ở đâu (và tại sao bỏ lỡ nó cũng không sao)

Nỗi lo phổ biến nhất chúng tôi thấy hoàn toàn không phải về phép lịch sự — nó chỉ đơn giản là khi nào. Đom đóm khó đoán một cách tuyệt vời, và đó là một phần sức hấp dẫn của chúng. Đây là những điều đủ chắc chắn để lên kế hoạch:

• Mùa: đại khái từ cuối tháng Năm đến đầu tháng Bảy, tùy nơi bạn ở — sớm hơn ở miền tây Nhật Bản ấm áp hơn, muộn hơn ở những vùng mát mẻ và miền núi. Đó là một khoảng vài tuần, không phải vài tháng.
• Thời điểm trong đêm: đỉnh điểm là khoảng 30 phút đến hai giờ sau khi mặt trời lặn. Đến quá muộn thì màn trình diễn sẽ phai nhạt.
• Thời tiết: đom đóm bay nhiều nhất vào những đêm ấm, ẩm, lặng gió — trời nhiều mây, hoặc ngay sau cơn mưa. Vào những đêm lạnh, gió, hoặc trăng sáng, chúng phần lớn nằm yên. (Đây là thêm một lý do để yêu mùa mưa của Nhật Bản: một buổi tối oi ả sau cơn mưa là thời tiết tuyệt hảo cho đom đóm.)

Có một sự đối xứng thật đẹp: chính cơn mưa đầu hè gọi đom đóm ra trong đêm cũng làm cho ban ngày rực lên những bông cẩm tú cầu long lanh trong mưa — đóa hoa lặng lẽ của ban ngày và ánh sáng lặng lẽ của ban đêm, cùng chung một mùa mưa.

Nhưng đây là phần đáng yên lòng, nói thẳng từ chính người Nhật: dân địa phương cũng lỡ thời điểm, và không phải lúc nào cũng biết những điểm bí mật. Bạn không bị kỳ vọng phải làm điều này một cách hoàn hảo.

見ごろは少し過ぎてたようで、乱舞とまではいきませんでしたが、それなりに見ることができました。 Có vẻ tôi đã hơi qua đỉnh điểm — không đến mức cả đàn nhảy múa, nhưng tôi vẫn được ngắm chúng, theo cách của riêng chúng.

気まま気まぐれなホタルゆえ、出るのか出ないのか、時間と気持ちに余裕がある方は、ちょっとのぞいてみてください。 Vì đom đóm tự do và thất thường, ai mà biết chúng có xuất hiện không — nếu bạn có chút thời gian và một tâm hồn thư thái, cứ ghé qua ngó một chút nhé.

Đó là tinh thần nên mang theo. Nếu bạn bắt gặp một bờ sông đầy ắp chúng, đó sẽ là một trong những đêm đẹp nhất chuyến đi của bạn. Nếu bạn chỉ bắt gặp vài đốm sáng trôi lững lờ — đó vẫn là thứ thật, và những người quanh bạn cũng sẽ vui chẳng kém. Để biết đom đóm hòa vào nhịp điệu rộng hơn của cả năm như thế nào, hướng dẫn tháng-theo-tháng về việc đến thăm Nhật Bản của chúng tôi có thể giúp bạn đặt chúng cạnh tất cả những gì đầu hè mang lại.

Bức tranh lớn hơn

Lùi lại khỏi lời khuyên tắt-đèn và buông-tay, và một logic duy nhất, dịu dàng gắn kết tất cả lại với nhau — và nó gần như chẳng liên quan gì đến chuyện "người Nhật vốn tinh tế bẩm sinh".

Đó là một hệ thống, không phải một tính cách. Mọi mảnh ghép của phép lịch sự ngắm đom đóm đều quay về cùng một sinh học. Con đom đóm trưởng thành chỉ sống khoảng một hoặc hai tuần, gần như không ăn, phát sáng để tìm bạn tình trước khi chết. Ánh sáng của nó là một tín hiệu tỏ tình, nên ánh sáng nhân tạo làm gián đoạn điều duy nhất mà nó có thời gian để làm. Con non của nó chỉ lớn lên trong nước sạch, đang chảy — ăn những con ốc sông nhỏ — nghĩa là một bờ sông phát sáng, một cách lặng lẽ, là dấu hiệu của nước sạch. Ghép những sự thật ấy lại và "quy tắc" thôi không còn là quy tắc: đừng thêm ánh sáng (nó làm gián đoạn sự tỏ tình), đừng bắt chúng (bạn lấy mất trứng của năm sau), giữ cho nước và bóng tối nguyên vẹn (đó là toàn bộ môi trường sống). Chẳng ai phải học thuộc phép lịch sự. Sự mong manh của đom đóm viết sẵn phép lịch sự cho bạn.

Đó cũng là một câu chuyện về sự mất mát, và về những con người đã chống lại nó. Người Nhật lớn tuổi nhớ thời đom đóm là điều bình thường — "ngay sau nhà", "chẳng có gì đặc biệt cả", lấp đầy những con suối nhỏ của tuổi thơ. Rồi, trong những thập niên hậu chiến, nước ô nhiễm và những dòng sông lát bê tông đã xóa sổ chúng khắp phần lớn đất nước. Những gì bạn thấy ngày nay, ở nhiều nơi, là thứ mà một cộng đồng đã chủ ý mang trở lại — bảo vệ lũ ốc, làm sạch những con suối, dựng nên môi trường sống bằng tay. Nỗi đau của sự mất mát ấy chảy sâu trong những tiếng nói chúng tôi đọc được:

今はコンクリートに覆われた、草一つも生えてない川になっている。もうホタルもドジョウもザリガニもなんにもいない。昔見た風景がなくなっていくのは、なんだかさみしいね。そこで作られた思い出は、我が子には経験させてあげることはできないんだなぁ。 Bây giờ nó thành một dòng sông bê tông không một ngọn cỏ. Không đom đóm, không cá chạch, không tôm — chẳng còn gì. Hơi cô đơn, khi nhìn cảnh vật tôi từng biết dần biến mất. Những kỷ niệm tạo nên ở đó, tôi chẳng thể trao lại cho con mình.

Đó là lý do những hành động nhỏ mang nặng đến vậy. Khi bạn tắt đèn, bạn không chỉ lịch sự — bạn đang góp mình vào một nỗ lực dài lâu, phần lớn vô hình, để giữ cho một thứ quý hiếm khỏi biến mất một lần nữa.

Và có một kiểu vẻ đẹp mà Nhật Bản luôn vươn tới ở đây. Đom đóm thuộc về cùng một họ cảm xúc với hoa anh đào: những thứ trở nên quý giá hơn, chứ không phải kém đi, bởi chúng tồn tại ngắn ngủi đến nhường nào. Khi hoa nở rộ cùng lúc rồi rụng trong vài ngày, đom đóm phát sáng vài đêm trong bóng tối rồi biến mất. Phản ứng không phải là vồ lấy và giữ lại — mà là tìm đến, chứng kiến, và buông tay. Người ta mang theo vài phút ấy suốt nhiều thập kỷ:

夏になると、高知県に住む祖父が、ホタルを虫かごに入れて送ってくれました。その祖父が亡くなって30年になりますが、毎年夏になると、祖父への思いが募ります。 Mỗi mùa hè, ông tôi sống ở tỉnh Kochi lại gửi cho tôi đom đóm trong một chiếc lồng nhỏ. Ông đã mất ba mươi năm rồi — nhưng mỗi mùa hè, nỗi nhớ ông lại ùa về.

Bạn không cần hiểu hết tất cả những điều này để tận hưởng một đêm đom đóm. Nhưng đó là lý do một vị khách lặng lẽ, tắt đèn, buông tay được chào đón chân thành đến vậy. Không cần nói một lời, bạn đang đối xử với đom đóm đúng theo cách mà những người quanh bạn trân quý chúng — như một ánh sáng mượn tạm, để chứng kiến và truyền lại.

Thêm những góc nhìn của người Nhật

Tò mò về những khoảnh khắc khác nơi một chút thấu hiểu đi được một quãng đường dài? Những bài này được xây dựng theo cùng một cách — trên hàng trăm tiếng nói thật của người Nhật.

• Tại sao tàu Nhật im lặng — cùng sự tĩnh lặng dịu dàng bạn sẽ cảm nhận bên bờ sông đom đóm, được giải thích bởi 177 người Nhật.
• Không thùng rác, không vấn đề — người Nhật thật sự cảm thấy thế nào về văn hóa "mang theo bên mình", từ 232 tiếng nói.
• Mùa hè Nhật Bản cũng có một mặt ồn ào — nếu đom đóm là đêm hè tĩnh lặng, thì pháo hoa là đêm hè ồn ào. Cả hai đều đáng để đón xem.

Chia sẻ trải nghiệm của bạn

Bạn đã từng ngắm đom đóm ở Nhật — hay đâu đó khác trên thế giới? Chúng tôi rất muốn nghe nó như thế nào. Câu chuyện của bạn giúp chúng tôi xây một cây cầu giữa những người du hành đến đây và những người sống ở đây — và chúng tôi có thể thêm những tiếng nói mới vào bài viết này.

Chia sẻ trải nghiệm của bạn trên Voice Box →